Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu:

- "Türkiye’de 17 milyon 168 bin 674 emekli bulunmaktadır; bu insanların 5,5 milyonu 38 bin 024 liralık açlık sınırının altında, 23 bin 552 liralık maaşla yaşamaya mahkûm edilmiştir."

- "Küresel Emeklilik Endeksi 2026 verilerine göre Türkiye, 19 Avrupa ülkesinin en son sırasında yer almaktadır."

- "Anayasa'nın 2., 5. ve 60. maddeleri devlete sosyal hukuk devleti olma ve vatandaşının insanca yaşama hakkını koruma zorunluluğu yüklemektedir; emeklinin hakkı bir lütuf değil anayasal haktır."

- "Siyaset köşeyi dönme ve malı götürme aracı değildir; kim sizin hakkınızı savunuyorsa sandıkta ona oy verecek, sözünü tutmayanı geri göndereceksiniz."

- “Sizi bu ülkenin yükü olarak görüyorlar. Siz bu ülkenin yükü değilsiniz. Siz bu ülkenin yükünü omuzlayan, bu ülke için çalışan kişilersiniz. Utanması gerekenler sizi açlığa mahkûm edenlerdir.”

- "Aile Destekleri Sigortası bir lütuf değil haktır; bu ülkede doğduğu andan itibaren vergi ödeyen vatandaşın yoksul kaldığında ihtiyacını sosyal devlet gidermek zorundadır."

- "Sosyal Güvenlik Kurumu kesinlikle Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlanmalıdır; devlet birdir ve emekliye gelince hazinede para yok denilemez."

- "Emekliye verilen para doğrudan esnafa, tüccara ve fabrikaya gider; emekliye verilen her kuruş ekonominin can suyudur."

- "17 milyonluk emekli kitlesi örgütsüz güç değildir; sandıkta birleşerek akılcı çözümler üretenlere oy verip hesap sormak zorundadır."

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, İşçi Sendikaları ve STK'lardan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Adnan Demirci ve Sosyal Politikalardan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Necdet Saraç tarafından düzenlenen programda emeklilerle bir araya geldi. CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Ankara'nın Etimesgut ilçesinde düzenlenen ve 10 emekli sendikasının katılımıyla gerçekleşen" Emekli Buluşması”nda yaptığı konuşmada; emeklilerin yaşadığı derin geçim sıkıntısına, aylık bağlama oranlarının düşürülmesine, açlık sınırının altında kalan emekli maaşlarına ve Anayasa’nın sosyal devlet ilkelerine dikkat çeken Kılıçdaroğlu, 17 milyonu aşkın emekliyi sandıkta haklarına sahip çıkmaya çağırdı. CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu, şunları söyledi:

"SİYASET ALIN TERİNİN HAKKINI TESLİM ETMEK DEMEKTİR"

Efendim, bu benim emeklilerle yaptığım ilk toplantı değil ama öyle anlaşılıyor ki emeklilerle yapacağım son toplantı da değil. Biz hep beraber, hep birlikte mücadele etmek zorundayız. Unutmayın ben de bir emekliyim, sizler gibi bir emekliyim ama benim aldığım aylık sizin aylığınızın yanında oldukça yüksek. Milletvekili emeklisinin aldığı aylık yüksek. Dolayısıyla her milletvekili sizin derdinizi bilmez. Her milletvekili sizin yaşadığınız sorunları bilmez. Ama benim ailem, işçi olan kardeşlerim, ben onların derdini biliyorum, onlar da sizin gibi yaşıyorlar. Benim ailemden öyle çok varlıklı, köşeyi dönen, efendim halkı soyan, borsada vurgunculuk yapan hiç kimse yok. Sizler nasıl ak kaşık gibi tertemizseniz bu ülkenin insanları da ak kaşık gibi tertemiz olmak zorundadır. Eğer tertemiz olursak, siyaseti kirlilikten arındırırsak, kaynağı yerli yerinde kullanırsak, herkesin hakkını, hukukunu teslim edersek Türkiye'de hiç kimse yoksul kalmaz. Hiç kimse "Ben açlık sınırının altında bir gelir elde ediyorum, bu benim yaşamıma doğrudan devletin, iktidarın müdahalesidir" demez. O nedenle sizinle yaptığımız bu toplantı sizin için ne kadar değerli bilmiyorum ama benim için çok değerli. Çünkü ben bu ülkede hiçbir çocuğun yatağa aç girmemesi gerektiğini söyleyen ilk genel başkanım. Bu ülkede herkesin huzur içinde yaşaması lazım, herkesin.

Siz sıradan yurttaşlar değilsiniz. Siz bu ülkenin kalkınması için, bu ülkenin büyümesi için alın teri döken insanlarsınız. Mücadele eden insanlarsınız. Çalışan insanlarsınız. Üreten insanlarsınız. Kiminiz emeğinizle, eğitiminizle, kiminiz kol gücüyle bu ülkenin kalkınmasına katkıda bulundunuz. Eğer bu ülke kalkındıysa, bu ülkede fabrikaların bacaları tütüyorsa bu ülkenin insanları sayesindedir. Onlar emek harcadılar, çalıştılar, alın teri döktüler ve günü zamanı geldi emekli oldular. Şimdi onların hakkını onlara teslim etme günüdür. Onların hakkını onlara teslim etme zamanıdır. Bunun mücadelesini vereceğiz. Bu mücadeleyi vermezsek siyasetin bir ayağı sakat kalır. Siyaset sıradan bir olay değildir. Siyaset herkesin hakkını, hukukunu teslim etmek demektir. Siyaset köşeyi dönmek değildir. Siyaset halkı soymak değildir. Siyaset fon vurguncularına karşı sessiz kalmak değildir. Siyaset alın terinin hakkını, alın teri dökenin hakkını ona teslim etmek demektir.

"EMEKLİLİK HAKKI BİR LÜTUF DEĞİL, ANAYASAL HAKTIR"

Sizler bu ülkenin fabrikalarında, bu ülkenin devlet dairelerinde, bu ülkenin belediyelerinde, bu ülkenin sokaklarında, bu ülkenin her alanında, hastanelerinde, devlet demir yollarında çalışan insanlarsınız. Günü geldi emekli oldunuz. Emekli sayısı bile tam doğru açıklanmıyor. Ben size rakam vereceğim: 17 milyon 168 bin 674 emeklimiz var. Yani 17 milyonu aşkın emeklimiz var. 17 milyonu aşkın emeklinin ciddi sorunları var.

Emekli ne demek? Çalışan ne demek? Siz çalışırken iki temel şey yaptınız: Bir; ürettiniz, çalıştınız, emek ürettiniz, çaba harcadınız. Bunun karşılığında bir ücret aldınız. Ama ücret alırken devlet dedi ki: "Vergi de vereceksin." Aldığınız ücretin karşılığında vergi de verdiniz. Herkes vergi kaçırabilir ama sizin vergi kaçırma imkânınız bile yoktur. Vergiden kaçınma imkânınız bile yoktur. Çünkü bordronuzdan tak diye vergi kesilir gider. Birileri beyanname verir, eksik vergi gösterir, geliri eksik gösterir ama sizin böyle bir şansınız yok. Siz vergisini de tam ödeyen insanlarsınız. Aldığınız ücretin vergisini ödersiniz. İki; vergi dışında ayrıca siz sosyal güvenlik primi de ödersiniz. O da sizden, sizin iradenizin dışında aylıklarınızdan kesilir, ilgili sosyal güvenlik kurumuna sizin haklarınız oraya ödenir. Yani emekli aylıklarınız için, sağlık sigortanız için, dul ve yetim aylıkları için bir şekliyle paralar oraya gider, sosyal güvenlik kurumlarına gider.

O nedenle emekli "Ben bu ülkeye vergimi verdim. Ben bu ülkeye sosyal güvenlik primi kendi geleceğim ve ailemin geleceği için ödedim. Dolayısıyla ben emekli olunca insanca yaşamak istiyorum. Huzur içinde yaşamak istiyorum. Torunlarıma Ramazan Bayramında, Kurban Bayramında harçlık vermek istiyorum. Benim de en az yılda bir kez tatil yapma hakkım var. Tatil yapabilmeliyim. Huzur içinde yaşayabilmeliyim. Emeğimi harcadım. Alın terimi döktüm. Ülkemin kalkınması için her türlü çabayı gösterdim. Günü zamanı geldi, emekli oldum. Ben şimdi huzur içinde yaşamak istiyorum." Bunu söylemek sizin en temel hakkınızdır. Bu sadece sizin değil, dünyadaki bütün emeklilerin en temel hakkıdır bu. İnsanca yaşamak, huzur içinde yaşamak, tatil yapmak. Kahveye gittiği zaman arkadaşlarına çay, kahve ısmarlamak, onlarla oturup sohbet etmek, Türkiye'nin sorunlarına kilitlenmek, sorunların çözümü ile ilgili düşünceyi açıklamak, yeri günü zamanı geldiğinde gidip oy kullanmak ve siyasal iktidarla bir şekliyle hesaplaşmak sizin temel hedefleriniz ve görevlerinizdir. Bunu yapacaksınız. Bunu yapmak zorundasınız. Bunu yapmadığınız takdirde sonuç alamazsınız. Bizde güzel bir söz var. Ne derler? "Ağlamayan çocuğa mama verilmez." Sessiz kalırsanız kimse kusura bakmasın. Kimse sizin hakkınızı savunmaz.

Bu hak birilerinin lütfuyla size verilmiş bir hak değildir. Bu hak sizin Anayasadan kaynaklanan hakkınızdır. Anayasadan. Yani bir iktidarın lütfu değildir. Bir kişinin lütfu değildir. Bir partinin lütfu değildir. Anayasadan ve uluslararası sözleşmelerden kaynaklanan hakkınızdır. O hakkın size teslim edilmesi lazım. Bakınız bizim Anayasa Madde 2: "Türkiye Cumhuriyeti demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir" diyor. Sosyal hukuk devleti… Sadece hukuk devleti demiyor, sosyal hukuk devleti diyor. Neden? Burada insan var diyor, sosyalin içinde insan var diyor, bu insanın hakkını hukukunu korumak, devleti sosyal devlet haline getirmek Anayasanın temel kurallarından biridir ve bu Anayasanın değiştirilemez maddelerinden biridir. Eğer sizin haklarınız size teslim edilmiyorsa Anayasanın ikinci maddesi açıkça ihlal ediliyor demektir.

Yine devletin temel amaç ve görevleri, Madde 5: "Kişilerin ve toplumların refah, huzur ve mutluluğunu adalet ilkeleriyle kişinin temel haklarını sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya devlet mecburdur" diyor. Allah aşkına sizin hangi haklarınız size teslim edildi? Anayasanın 5. maddesi gayet açık, gayet net. Varsa diyor bir engel o engeli kaldırmak zorundadır diyor. E yok, önünüzde dünya kadar engel var. En azından aylık alamıyorsunuz doğru dürüst, geçinemiyorsunuz doğru dürüst. Ve Anayasa 60: "Herkes sosyal güvenlik hakkına sahiptir" diyor. Bu topraklarda yaşayan kim varsa herkes; hiçbir ayrım yok. Ne bölge ayrımı var, ne kimlik ayrımı var, ne siyasal ayrım var; hiçbir ayrım yok. "Herkes sosyal güvenlik hakkına sahiptir" diyor. Bu kadar açık, bu kadar net maddeler var. Emekli kardeşlerim bunu bilmeniz lazım. Siz bir şey isterken sadece kendi talebiniz olarak dillendirmeyin. Bu talep aynı zamanda bütün kitlenin talebidir. Bütün emeklilerin talebidir. Farklı dernekler olabilir, farklı sendikalar olabilir ama sizin talepleriniz ortaktır. Ortak talebe sahip çıkmak zorundasınız.

"KÜRESEL EMEKLİLİK ENDEKSİNDE 19 AVRUPA ÜLKESİNİN EN SON SIRASINDAYIZ"

Değerli arkadaşlarım, şimdi anayasadan kaynaklanan haklarınız size tam teslim ediliyor mu? Gidin sokaktaki herhangi bir vatandaşa sorun: Emeklinin hakkı; uzun yıllar çalışan, devletine vergisini ödeyen, sosyal güvenlik primini ödeyen emeklinin hakkı tam teslim ediliyor mu? Emin olun hiçbir vatandaş "Emeklinin hakkı tam teslim ediliyor" diyemez. Diyemez; aldığınız aylık belli, hayat standardınız belli. Bunun çözülmesi lazım.

Peki arkadaşlar geliyorum. Bizim durumumuz böyle. Belki şöyle diyebilirler: "Efendim bütün dünyada emekliler zor koşullarda yaşıyor" diye. Hayır efendim, böyle bir gerçeklik yok. Küresel Emeklilik Endeksi var, onun 2026 rakamını veriyorum. Küresel Emeklilik Endeksi; 19 Avrupa ülkesinin en son sırasında Türkiye yer alıyor, en felaket durumda olan Türkiye. E hani dünyaya meydan okuyorduk? E hani durumumuz çok iyiydi? Hani ekonomimiz çok iyiydi? Hani ekonomide rekorlar kırıyorduk? Emeklinin hakkı verilmezse bunların tamamı boştur. Emeklinin hakkı teslim edilecek değerli arkadaşlarım bunu bilmenizi istiyorum.

"EMEKLİNİN ÜSTÜNDEN EKONOMİ TANKI GEÇTİ, SİZİ EV HAPSİNE ALDILAR"

Daha önce şunu söylüyorlardı: "Emekliyi enflasyona ezdirmedik. Bundan sonra da ezdirmeyeceğiz." Allah aşkına emekliyi enflasyona ezdirmedik diyen bir siyasi irade halka doğruları mı söylüyor yoksa yanlışları mı söylüyor? Enflasyona ezdirmedik ya! Daha ne kaldı? Üstünden tank geçti ya! Tank. Ekonomi tankı geçti. Perişan ettiniz ya emekliyi. Perişan ettiniz.

Aylık bağlama oranlarını yüzde 75'ten yüzde 50'ye düşürdüler. Bunu söylerken aylık bağlama oranlarını düşürdüler. Daha düşük aylık alsın dediler. Daha az aylık alsın dediler. Niye emekliye daha az aylık veriyorlar? Çünkü diyorlar ki "Nasıl olsa bunlar emekli oldu. Bunlar anca tek bir kahveye giderler, evlerinde otursunlar, dışarıya da çıkmasınlar; bu vurguncuların paraya ihtiyacı var, biz emekliden alıp biraz oraya gönderelim" diyorlar. E siz de ses çıkarın kardeşim. Siz de isyan edin. "Bu yanlıştır" deyin. "Benim hakkımı teslim edin" deyin.

Refah payı vardı bir ara. Refah payı. Yani ülkede kalkınma hızı ne kadarsa o kalkınma hızından da emekliye pay veriliyordu. Onu da yüzde 100'den yüzde 30'a düşürdüler. Evet. Yüzde 30'a düşürdüler. "Nasıl olsa emeklinin durumu çok iyi, keyfi yerinde. Bir eli yağda, bir eli balda. Vermesek de olur. Zaten sesini de çıkarmıyor. E çıkarmayınca da mesele yok. Keselim evinde otursun." Sizi ev hapsine aldılar, ev hapsine, evden çıkamaz hale getirdiler sizi.

"5,5 MİLYON EMEKLİ AÇLIK SINIRININ ALTINDA AYLIK ALMAYA MAHKÛM EDİLDİ"

Bakın gene rakam vereceğim sizlere. Yeni rakam vereceğim. Açlık sınırı 38 bin 024 lira. Bu ülkede aylık açlık sınırı 38 bin 024 lira. En düşük emekli aylığına geliyorum: 23 bin 552 lira. Arada tam 14 bin 472 lira fark var. 14 bin 472 lira açlık sınırının altında emekli aylığına mahkûm edilmiş. Belki diyebilirsiniz ki "Ya bunların sayıları az. 5 kişi, 10 kişi bu kadar olur" diye. Hayır efendim, bir kişi bile olsa olmaz. Bir kişi bile olsa olmaz. Bakın rakam vereceğim: Açlık sınırının altında emekli aylığı alan emeklilerin sayısı 5,5 milyon kişi. Açlık sınırının altında emekli aylığı almaya mahkûm edilenlerin sayısı 5,5 milyon kişi değerli arkadaşlar.

Oysa AK Parti ilk iktidar olduğu dönemlerde, 2003 yıllarında en düşük aylık asgari ücretin yüzde 36 üstündeydi. Daha yüksekti. Şimdi kimler kazandı, kimler kaybetti? Kazananı biliyoruz. Malı götürenleri biliyoruz. Vurguncuları biliyoruz. Onların arkasında duran siyasi iradeyi de biliyoruz. Kazanan onlar, kaybedenler. Pek çok kişi, toplumun pek çok kesimi var ama birinci sırada gelen emekliler. Siz kaybettiniz. Kaybettirdiler size. Hakkınızı vermediler size. Hakkınızı elinizden aldılar. En düşük emekli aylığı 23 bin 552 lira, asgari ücret 28 bin lira. Asgari ücretin altında bir açlığa mahkûm edildiniz. Asgari ücretin altında açlığa mahkûm edilen emekliler herhalde sadece Türkiye'de var. Dünyanın hiçbir ülkesinde ben görmedim; Avrupa Birliği'nde yok, diğer ülkelere bakıyorum yok. Ama bizde tablo böyle.

"BİR EMEKLİNİN ONURUYLA OYNANMAZ"

Değerli arkadaşlarım şimdi bakın 2023... Memur emeklilerine dediler ki "Seyyanen zam yapıyoruz." Ne kadar? 8 bin 077 lira. Ve çıktılar kürsülerden. AK Partili yetkililer, genel başkanları dahil olmak üzere yetkililer dediler ki: "Efendim biz bu seyyanen zammı diğer emeklilere de vereceğiz. Merak etmeyin." Vermediler. Gene emeklileri kandırdılar. Gene emekliler ses çıkarmadı. Yine emekliler oturdular evlerinde, "İnşallah bir gün bize verir" dediler. Sonra emekliler dediler ki "Biz bunu böyle götüremeyiz. Ne yapacağız? Anayasa Mahkemesine götüreceğiz. Hakkımızı isteyeceğiz."

Emekliler arasında ayrımcılık olmaması lazım. Emekli arasındaki ayrımcılığı sağlayan ödenen primdir. E ben prim ödedim. Benim de hakkım var. Bedava kimse beni emekli etmedi ki. "Hakkımı teslim edin" diyorum ben. Primimi ödedim, bana teslim edin. O tarihte benim primim altına yatırılsaydı dünyanın kârını elde ediyordum ben bugün. Dünyanın avantajını elde ediyordum ben bugün. Ama bunlar yok. Seyyanen zammı yapmadılar ve 24 emekli sendikası derneği Anayasa Mahkemesi'ne dava açtı. Emekliler Anayasa Mahkemesi'nin önüne gittiler. Az önce sunucu arkadaşımız da ifade etti; Ali Şekeroğlu, polis emeklisi, işçi emeklilerinden daha yüksek aylık alıyor polis emeklisi ama Anayasa Mahkemesi önünde intihar etti. Elinde taşıdığı pankartta "Para için değil, onurumuz için" yazıyordu. "Para için değil, onurumuz için." Bir emeklinin onuruyla oynanmaz. Bir emekli sıradan bir insan değildir. O genç yaşta çalışmaya başlamıştır. O alın teri dökmüştür. Fabrikalarda çalışmıştır. Tarlalarda çalışmıştır. Devlet memuru olarak görev yapmıştır. Devlette işçi olarak görev yapmıştır. Belediyelerde işçi memur olarak görev yapmıştır. Primini ödemiştir. Vergisini ödemiştir. Dolayısıyla onu toplumun 3. sınıf insanı haline getiremezsiniz. Emekliye hak ettiği hayatı yaşatmak zorundayız. Hak ettiği hayatı, yani insanca yaşama hakkını ona teslim etmek zorundayız.

Bakınız bekâr bir çalışanın bugün aylık yaşama maliyeti 49 bin 124 lira. Ben söylemiyorum, bu işin uzmanları söylüyor. Bekâr aylık yaşama maliyeti diyorlar ki 49 bin 124 lira. E peki en düşük emekli aylığımız ne kadar? 23 bin 092 lira. Nasıl oluyor bu? 49 bin lira nerede, 23 bin lira nerede? Hani diyorlar ya "Kurt kuzulara şah olsa bu hesabı kimse yapamaz." Evet, bu hesap sıradan bir hesap değil. Bu hesabı hepimizin dikkatle gözden geçirmesi lazım. Vicdanımıza sorması lazım ve siyasi otoriteyi yargılaması lazım. Eğer siyasi otoriteyi yargılamazsak sonuç alamayız değerli arkadaşlarım.

"17 MİLYON KİŞİ BİR PARTİYE OY VERSE TEK BAŞINA İKTİDAR YAPAR"

Şimdi iktidara da bir şey söyleyeyim. Emekliyi açlığa mahkûm eden kim? Bu siyasal iktidar. Emeğinin hakkını vermeyen kim? Bu siyasal iktidar. Allah aşkına bana söyler misiniz? Her seferinde ağlıyorsunuz. Her seferinde şikâyet ediyorsunuz. Her seferinde diyorsunuz ki "Ya bu iş böyle yürümez." E sayınız kaç? 17 milyonun üstünde. 17 milyon bir partiye oy verse tek başına iktidar yapar. Ama siz sizi yok eden iktidarı tekrar iktidar yapıyorsunuz. 17 milyon kişi. 17 milyon kişi eğer "Biz emekliyiz, bizim hakkımızı kimse elimizden alamaz" diyorsanız ve siyasal iktidar her seferinde "Emekliye hakkını teslim ediyoruz" derken emeklinin elindeki parayı bile enflasyonla, başka yasalarla elinden alıyorsa, aylık bağlama oranınızı düşürüyorsa; e o zaman siz diyeceksiniz ki "Ya söylediğin ne, yaptığın ne kardeşim? Söylüyorsun 'Emekliye iyi bir hayat standardı sağlayacağız.' Bakıyorsun emekçinin cebindeki parayı almışsın. Yasalarla almışsınız."

Değerli arkadaşlarım biraz da kendinize bakmanız lazım. Sitem edeceğim. Kimse kusura bakmasın. Dert benim derdim değil. Tek başına benim derdim değil. Ama bu ülkede bütün emeklilerin, 17 milyon kişinin derdi. Bir kişinin derdi olsa hadi çözelim. 17 milyon kişinin ortak derdini, 17 milyon kişiye sormak isterim. Ya kardeşim geldiler ya 25 yıldır perişan ettiler ya! Sizin dışınızda kim perişan oldu? Sizin dışınızda kimin ağzındaki lokma alındı? Hep dediler "Emekli nasıl olsa bir aylık alıyor, evinde oturuyor." Kira ödeyip ödemediğine bile bakılmadı. Kaç çocuğu var ona bile bakılmadı. Her seferinde "Her ay zam yapıyoruz" diyorlar. Bu kapıdan verip öbür kapıdan yaptıkları zamdan daha fazlasını alıyorlar. Ve siz bunu sormuyorsunuz. Sizin sorma hakkınız var. Ağlama hakkınız yok. Ağlama hakkınız yok. Vermiyorlar değil, kimse az önce söyledim; "Ağlamayan çocuğa mama vermezler." Kardeşim sen gidip hâlâ 17 milyon kişi hâlâ gidip "Ben AK Parti'ye oy veriyorum" diyorsa şikâyet etmeyeceksiniz. Şikâyet etmeyeceksiniz. Şikâyet etmeyeceksiniz!

Ya çıktım bir ara emekliye, emekçiye "Ya Ramazan, Kurban Bayramında birer maaş ikramiye verin" dedim ya. "En azından bu insan bayramda torunlarına harçlık verir ya." Bunu söyledim. Bana bir grup emekli, yanlış hatırlamıyorsam Manisa'da PTT'den bana telgraf çekiyorlar: "Bizim paraya ihtiyacımız yok" diye. Evet, evet. Şaka değil, şaka değil. Bir insan gözünü böyle karartamaz. Ya senin durumun iyi olabilir ama 17 milyon emekli var ya! 17 milyon. 17 milyonu da perişan vaziyette. 17 milyonu da asgari ücretin altında bir gelir elde ediyor. 17 milyonu da açlık sınırının altında bir gelir elde ediyor. Açlık sınırı diyorum. Açlık. Açlık. Yoksulluk demiyorum. Açlık sınırı. Yoksulluk 100 küsur bin lira. Açlık sınırına mahkûm edildiniz. Onun altında bir gelire mahkûm edildiniz. Emekli hakkını istiyorsa önce kendi hakkına sahip çıkacak, kendi hakkına. Kendi hakkınıza sahip çıkacaksınız. Bunun hesabı nerede sorulur? Bunun hesabı sandıkta sorulur. Sağ olun.

(Salonda "Halkın umudu Kılıçdaroğlu" sloganları) Hiç endişe etmeyin. Siz istemeseniz bile ben sizin hakkınızı savunacağım. Bundan endişe etmeyin. İstemeseniz bile, ses çıkarmasanız bile ben sizin hakkınızı savunacağım.

"TÜRKİYE'NİN BİR SİYASİ AHLAK KANUNUNA İHTİYACI VAR"

Siyasetçi halka hizmet etmeyi adanmışlık olarak görecek. Böyle bir görev olarak görecek. Zenginleşme aracı değildir siyaset. Köşeyi dönme amacı değildir siyaset. Malı götürme aracı değildir siyaset. Siyaset halka hizmet etmektir. Halkın sorunlarına çözüm üretmektir siyaset. Çözüm üretmiyorsa o siyaset siyaset değildir. O nedenle diyorum her şeyden önce Türkiye'nin bir siyasi ahlak kanununa ihtiyacı var. Siyasetin kirlilikten arınması lazım diyor.

Şimdi ben sizlere şu soruyu sormak isterim: Önümüzdeki seçimlerde hakkınızı arayacak mısınız? Önümüzdeki seçimlerde sizleri yoksulluğa, açlığa mahkûm edenlerden hesap soracak mısınız? Söz mü? Söz mü? Bir ayağa kalkın bakın, bir göreyim. Söz mü? Söz mü? Ben de söz veriyorum. Ben de söz veriyorum. Hakkınızı hukukunuzu her yerde savunacağım. Teşekkür ederim. Sağ olun, var olun.

"SİZ BU ÜLKENİN YÜKÜ DEĞİL, YÜKÜNÜ OMUZLAYAN KİŞİLERSİNİZ"

Sizi bu ülkenin yükü olarak görüyorlar, yükü olarak. Siz bu ülkenin yükü değilsiniz. Siz bu ülkenin yükünü omuzlayan kişilersiniz. Siz bu ülke için çalışan kişilersiniz, öyle bakmamız lazım. Utanması gerekenler sizi açlığa mahkûm edenlerdir. Utanması gerekenler sizi parklarda oturmaya mahkûm edenlerdir. Utanması gerekenler emeklinin torunlarına harçlık veremeyeceği noktaya getirenlerdir. O nedenle size düşen görev hakkınıza sahip çıkın. Hakkınıza sahip çıkın. Birlikte mücadele edelim.

(Salonda "Emekliler onursuzların elinde oyuncak değil" sesleri) Güzel. Ama bunu bütün emeklilere söyleyeceksiniz. Bütün emeklilere. Kim sizin hakkınızı savunuyorsa gideceksiniz ona oy vereceksiniz. Eğer verdiği sözü yerine getirmiyorsa bir dahaki seçimlerde geri göndereceksiniz. Bu kadar basit. Demokrasi budur. Demokrasinin özü de budur. Bunu yaptığınız zaman gerçek anlamda demokrasi gelir. Gerçek anlamda bir siyasi otorite "Ya söz verdik bak verdiğimiz sözü tutmazsak yarın öbür gün bizi koltuğumuzdan ederler" der. E şimdi "Zam yapacağım" diyor. Öbür cebinizden yaptığı zamdan daha fazlasını alıyorsa bunun hesabını sormak emekliye düşer.

Ben sizin sözcünüzüm. Onu bilmenizi isterim. Ben sizin hakkınızı, hukukunuzu savunurum, bilmenizi isterim. Sadece emeklilerin değil… Bu ülkede çöpten kâğıt toplayıp geçimini sağlayanların da ben temsilcisiyim. Bu ülkede alın teri döken işçilerin de temsilcisiyim. Bu ülkede geçinme zorluğu çeken emeklilerin de temsilcisiyim. Bu ülkede fabrikalarda çalışan işçilerin de temsilcisiyim. Bu ülkede üreten, ihracat yapan, ülkeye döviz kazandıran sanayicilerin de temsilcisiyim.

Biz kim çalışıyorsa, kim üretiyorsa, kim alın teri döküyorsa Cumhuriyet Halk Partisi olarak onların yanındayız. Çünkü biz halkın partisiyiz, halkın, halkın partisiyiz. Adaleti savunacağız hep birlikte. Savunacağız hep birlikte. Bakın adalete ihtiyacımız var. Adalet mahkeme salonlarında sadece dillendirilen bir şey değildir. Emeklinin hakkı verilmiyorsa orada adalet yoktur. İşçinin hakkı verilmiyorsa orada adalet yoktur. Foncuların üzerine gidilmeseydi malı götürmüşlerdi. Hâlâ götürmüşler, yurt dışına götürmüşler. Ama onun da takipçisi olacağız. Hiç endişe etmeyin. Onun da takipçisi olacağız. Bütün yolsuzlukların takipçisi olacağız. Çalınan her kuruşun takipçisi olacağız. Dolayısıyla bunun için güç vermeniz lazım. Destek vermeniz lazım.

Bir daha 17 milyon emekli adına emekli kardeşlerime bir daha soruyorum: Sandığa gittiğiniz zaman sizin hakkınızı, hukukunuzu savunan partiye oy verecek misiniz? Söz mü? Söz mü? Ben de söz veriyorum. Sizin için çalışacağım. Sizin için mücadele edeceğim.

"AİLE DESTEKLERİ SİGORTASI LÜTUF DEĞİL, HAKTIR"

İşsizlik sigortasının önemi şudur: Bakın işsizlik sigortası nedir? Kişi işsiz kaldığında gider işsizlik sigortasından parayı çeker ve alır. Bunu bir devletin ya da bir iktidarın lütfu olarak görmez, bunu bir hak olarak görür. "Ben işsiz kaldım. Primim kesildi. Şimdi işsizim. İşsizlik sigortası bana aylık ödeyecek" bir hak olarak... A partisi B partisi demez. "Şu bana yardım etti, bu bana yardım etti" demez. Bir hak olarak ister. Aile Destekleri Sigortası olursa artık bundan sonra siyasi partiler "Ev dolaşalım, şuna işte ekmek verelim, buna şunu verelim, buna şu kadar para verelim" lütuftan yardımı çıkarmamız lazım. Bu bir haktır. Lütuf değildir. İktidarın lütfu olmaz. Bu bir haktır.

O nedenle bütün arkadaşlarımın, emekli arkadaşlarımın, işçi arkadaşlarımın... Çok şükür hiçbir işçi sendikası da bundan söz etmiyor. Onların da haberi yok herhâlde dünyadan. Onlar da başka işçi sendikalarını da özel olarak bir gün masaya yatıracağım. Bir gün masaya yatıracağım. İşçinin hakkını korumayan bir sendika olmaz. Olmaz. Ne dedim? Siyaset kirlilikten arınacak, Türkiye de arınacak, sendikalar da arınacak. Ben bunu da gayet iyi biliyorum. İşçiden alınan aidatın hesabını sendika işçiye vermek zorundadır. Açık ve net söylüyorum. O nedenle Aile Destekleri Sigortası'nı bir politikacı olarak ben değil, sendikalar isteyecekler. 1980'lerde imzalandı bu anlaşma. "Kardeşim niye gereğini yapmıyorsunuz? Niye yasayı çıkarmıyorsunuz?" demesi lazım. O nedenle ailenin korunması temel felsefedir. Bütün sosyal devletlerde, anayasasında sosyal devlet diyorsa, sosyal devletlerde aile güvence altına alınır.

Lütfu olarak "Efendim sana şu yardımı yapayım, bu yardımı yapayım." Ne yardımı kardeşim? Ben bu ülkede yaşıyorsam, ben doğduğum andan itibaren bu devlete vergi ödüyorsam, mama alırken vergi ödüyorsam, emzik alırken vergi alıyorsan o zaman sen benim yoksul kaldığımda beni el âleme muhtaç etmeden sosyal devlet olarak benim ihtiyacımı gidereceksin kardeşim. Bu bir haktır. Bu hakkı savunacak, bütün sendikalar bu hakkı savunacak. Bir gün arkadaşlar Aile Destekleri Sigortası için de bir panel yapalım. Yapalım. Bütün kadınları çağıralım oraya. Hangi partiden olursa olsun hiçbir kadın evinde "Bugün ne pişireceğim" diye beklememeli, düşünmemeli. O sofra kaynamalı, mutfak kaynamalı. Sofra olmalı. Yani kişi, çocuklar hakkını almalılar.

"KIRSALDA ÇALIŞAN KADINLARIN VE GENÇLERİN PRİMİNİ DEVLET ÖDEMELİDİR"

Şimdi kırsalda çalışan kadınlar ve gençler... Diyoruz ki kırsalda kimse kalmadı. Herkes büyükşehirlere gidiyor. Kırsalda çalışan kadınların ve gençlerin sosyal güvenlik primini devlet ödemeli. Devlet yani "Ben ödeyeceğim senin primini. Emekli olunca, yaşın gelince sen emekli aylığı alacaksın. Erkeğe muhtaç olmayacaksın. Sen emekli aylığını alacaksın." Genç de kırsalda çalışıyorsa büyük kentlerin varoşlarına gidip asgari ücretle vergisiz, sigortasız çalışmasın. Yazın köyünde çalışsın, tarlasında çalışsın. Devlet de onun sigorta primini ödesin. Böylece kırsalda daha verimli bir süreç yaşanmış olur.

"SOSYAL GÜVENLİK KURUMU HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞINA BAĞLANMALIDIR"

Değerli arkadaşlarım bir başka konu daha: Sosyal Güvenlik Kurumunun kesinlikle Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlanması lazım. Maliye, Hazine ve Maliye Bakanlığına. İki bakanlık uzun yıllar hep öyledir: "Efendim para ver... Yok. Para yok o bilmem ne." Kardeşim devlet birdir. Bu devleti yöneten bir iktidar var. Eğer finansman sıkıntısı çekiyorsan neden çektiğini millete anlatacaksın. Sosyal Güvenlik Kurumunda açık varsa açığın gerekçelerini anlatacaksın. Hangi gerekçelerle açık çıktı? Açığın çıkmasının tek nedeni bu muhteris olan, oy avcılığına çıkan politikacılar. Başka kimse değil. Onlar yaptılar. Onlar yaptılar. Faturayı siz ödüyorsunuz. Siz mi kanunu değiştirdiniz? Hayır, onlar değiştirdiler. Ondan sonra da fatura size çöküyor. "Efendim para yok." El âleme gelince para var. Tefecilere gelince para var. Faizcilere gelince para var. Emekliye gelince hazinede para yok. Hazineye bağlanacak orası. Hazineye bağlanacak. Bir daha "Hazinede para yok" demeyecek. Dönüp Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına "Efendim bizde para yok" demeyecek onu. Bu kurum orada olacak. Para var burada. Burada para var. Dolayısıyla prim topluyor burası. Devlet vergi de topluyor. Yıllar yılı söyledim, dedim ki: "Ya ayrı ayrı beyannameye ne gerek var kardeşim? Zaten ödüyorsa vergisini çalıştırdığı işçinin primini de oradan ödesin. Kırtasiyeciliği kaldıralım" dedim. Yıllar yılı dillendirdim bunu. Dolayısıyla bunun üzerinde de durmamız lazım.

"EMEKLİYE VERİLEN PARA EKONOMİNİN CAN SUYUDUR"

Şimdi emekliye verilen para... Emekliye verilen paradan kim kazanır? Önce esnaf kazanır. Sonra tüccar kazanır. Varsa lokantacı kazanır. Bunları üreten sanayici kazanır. Bu zincirleme böyle gider. Dolayısıyla emekliye verdiğiniz para ekonominin can suyudur, can suyu. Emekliye para vermezseniz bu can suyu kesilir. Sadece ekmek alır, yiyecek alır. Yani normal hayatını sürdürmeye çalışır. Ya kardeşim emeklinin de eşini, çoluk çocuğunu alıp gidip bir lokantada yemek yeme hakkı yok mu? Gidip bir kahvede çay, kahve içme hakkı yok mu? E var. Varsa bu hakkı sağlayacak olan siyasi otoritedir. Ona imkân verecek, para verecek. Emekli gidip hangi parayla tasarruf edecek? Doğru dürüst evinin ihtiyaçlarını bile karşılayamıyor. Çoluk çocuğunun ihtiyaçlarını bile karşılayamıyor. Dolayısıyla emekliye verilen her para ve emeklinin harcadığı her para ekonominin can suyudur. Doğrudan doğruya aşağıdan yukarıya doğru gider. Aşağıdan yukarıya doğru; emekli alır, ta fabrikaya kadar gider. Talep artarsa fabrikada üretim yapar. Öyle bakmak lazım.

"GAZİ VE ŞEHİT YAKINLARI İLE İLGİLİ ÖZEL BİR YASA ÇIKMALIDIR"

Gazi ve şehit yakınları ile ilgili özel bir yasanın çıkması lazım. Bunları normal emeklilerden ayırmamız lazım. Burada rütbesiydi şuyu buyu değil. Bu vatan için hayatını veren, bu vatan için şehit olan, bu vatan için bedeninin bir parçasını veren kişiye çok farklı davranmamız lazım, çok farklı. Bunlara özel bir yasa çıkarmak... Normal emekliye bir veriyorsak bunlara iki verelim, üç verelim bunlara. Dolayısıyla bunlar vatan için bedeninin bir parçasını bırakan insanlardır. Bunlara daha farklı bakmamız gerekiyor.

Huzurevlerine ihtiyacımız var. Bakın değerli arkadaşım, ortalama yaşam süresi uzuyor. Dolayısıyla insanların tek başına evde kalma şansları çok zayıf ve mutlu olmaz. Huzurevleri olmalı. Ama huzurevi dediğimiz gerçek anlamda huzurevi olmalı. Yani emekli gittiği zaman orada akranlarıyla beraber oynayabilmeli, sohbet edebilmeli, tavla oynamalı, beraber sinemaya gitmeli, gelmeli ama orada gerçek anlamda huzuru bulmalı. Dolayısıyla sağlıklı, iyi işleyen, emekliye iyi hizmet eden huzurevlerinin sayısının artması lazım.

"17 MİLYON EMEKLİ SANDIKTA HESAP SORMAK ZORUNDADIR"

Emekliler ciddi bir toplumsal güç. Söyledik; 17 milyon emekli var, 17 milyon. 17 milyon emekli kendi sorunlarını tek başına yaşıyor. Her birisi evinde o sorunu yaşıyor. Ama sorun toplumsallaştı mı? Hayır. Toplumsallaşmadı. Çünkü emekliler de parça parça, bölük pörçük olmaz. Bir sefer şunu emekliler hafızalarının bir yerinde tutmalılar: "Kardeşim bizim bu sorunumuzu kim çözer? Kim bizim akılcı politikalarla —öyle yüksek perdeden atmakla değil— akılcı politikalarla bu sorunu kim çözer? X çözer, Y çözer, Z çözer." Hafızanızda önce bunu oluşturun. "Bu çözer" diyorsanız blok olarak 17 milyon kişi gidecek, o kişiye oy verecek ve çözmediği zaman da hesap soracak. "Kardeşim" diyecek, "Biz sana güvendik. 'Sorunları çözeceğim' dedin. E biz de geldik sana oy verdik. Niye çözmüyorsun?" Çözecek.

Emin olun yolsuzlukları, hırsızlıkları önlediğiniz andan itibaren Türkiye'de fakir fukara kalmaz. Türkiye zengin bir ülke arkadaşlar. Zengin bir ülke Türkiye; düşünün, fon vurgunundan milyar dolarlar gitti yurt dışına. Beyleri içeri atmışlar. E geliyor mu para? Gelmiyor. "Ne olacak ki" diyor. "İçeride biraz yatarım" diyor. "E benim param, milyar dolarlarım İsviçre'de, Almanya'da, Fransa'da, İngiltere'de. Giderim orada krallar gibi yaşarım." Zaten vurguncuların büyük bir kısmı yurt dışına kaçtı. Hepsi oradalar. Yaşıyorlar orada. Keyifleriyle yaşıyorlar. Bize bakıp gülerek yaşıyorlar. "Ben Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ne kazık attım" diye yaşıyorlar.

E kardeşlerim, arkadaşlarım yani 17 milyonluk bir kitle az bir kitle değil. Bölünmeyin, parçalanmayın. En azından asgari müşterekleriniz olsun. Bu asgari müştereklerle ilgili kim çözüm üretiyorsa, önünüze koyuyorsa —ki akılcı çözümler, yüksek perdeden de değil, akılcı çözümler— gideceksiniz sandıkta ona oy vereceksiniz. Aksi hâlde hep ağlarsınız. Seçim döneminde bir parmak bal verirler, ondan sonra sizi unuturlar —bu aylık bağlama oranı gibi efendim ya da millî gelir artışından pay vermek gibi—seçim öncesi artırdılar, seçimden sonra bir kanunla tak tak kestiler, bitti, haberiniz bile olmadı. Bunu izlemek gerekiyor değerli arkadaşlar.

"ÖRGÜTSÜZ GÜÇ GÜÇ DEĞİLDİR"

Güç… Örgütsüz güç güç değildir. Sayınızın 17 milyon, 20 milyon, 30 milyon olmasının hiçbir önemi yok. Birleşirseniz öneminiz var ve gücünüz var demektir. Yoksa ne olacak yani? Her biriniz ayrı telden çalarsınız. Her biriniz evinizde ağlarsınız. Her biriniz "Ben geçinemiyorum" dersiniz. Sonra gidersiniz ipi çekene oyunuzu verirsiniz. Sonra tekrar ağlarsınız. Olmaz. Olmaz. Türkiye böyle düzelmez. Demokrasi bu değildir. İnsan hakları bu değildir. Hakkınızı arayacaksınız. Biz hakkınızı ararken "Elinize silah alın, dağa çıkın" demiyoruz. Demokratik yollarla hakkınızı arayacaksınız. "Kardeşim" diyeceksiniz, "Sen aylık bağlama oranını yüzde 100 yapmıştın, yüzde 70 yapmıştın. Ne oldu da indirdin? Türkiye mi fakirleşti? Kime gitti bu para? Benden kestiğiniz parayı kime ödediniz?" Siz bu soruyu sormuyorsunuz. Diyorsunuz ki "Ben düşük aylık alıyorum." E tabii düşük aylık alırsınız. Aylık bağlama oranını değiştirirse, sizin aylığınızı düşürürse e kim alacak? Siz mi alacaksınız? Hayır. Bunu nasıl yapıyor? Parlamentodan kanun çıkararak, gizli saklı da değil kanun çıkarıyor. Çünkü biliyor ki emekli nasılsa Meclisi de dinlemiyor. Ne yaptığımızın farkında da değil. Ufak bir zam yaparken aylık bağlama oranını düşürürüz. Böylece artık bu uzun süre daha düşük aylığa mahkûm edilir. Açlığa mahkûm edilen bir kitle var arkadaşlar. Bunu siz, hakkınızı savunacaksınız.

O nedenle örgütsüz güç güç değildir. Kontrolsüz güç güç değildir. Sadece ağlarsınız her gün bir görev olarak. Böl parçala yönet... Şimdi A partisi, B partisi, C partisi... "Ben bizim partiye oy veririm. Hayır. Aç da kalsam bizim partiye oy veririm." Bu felsefede ise emekliler hiçbir şey olmaz arkadaşlar. Birbirimizi kandırmayalım. Önce siz hakkınızı aramayı biliyor musunuz bilmiyor musunuz? Hak aramanın kutsal bir görev olduğunu biliyor musunuz bilmiyor musunuz? Bunun için yapacaksınız. Siz bir hak isterken; bireysel bir hak değil bu toplumsal bir hak, 17 milyon emeklinin hakkını istiyorsunuz siz, seslendirmeyi de 17 milyon kişi için yapıyorsunuz demektir. O nedenle ciddi bir güçsünüz ama gücünüzün farkında değilsiniz.

"ŞU ANDA VERGİ ÖDEMEDİĞİMİZ TEK BİR ŞEY VAR: TENEFFÜS ETTİĞİMİZ HAVA"

Efendim Ozan Ahmet'i dinledik: "Emekliyim naçar kaldım" diye. Genelde ağlarız, acılarımıza ağlarız. Acılarımıza ağlamamalıyız, acılarımız bize direnç katmalı. "Ben bunu hak etmiyorum" diyebilmeli. "Acıyı bal eyledik", bir ozanımızın şiir kitabıydı ve şiiri de vardı: "Acıyı bal eyledik." Evet, acıyı bal eyleyelim. Elbette kavga etmeyelim ama hakkımızı demokratik yollarla aramak zorundayız. Demokratik yollarla hakkımızı aradığımız zaman da o zaman göreceksiniz ki Türkiye'de her şey kısa sürede düzelir, kısa sürede. Hani öyle 6 ay, 7 ay falan demiyorum ama kısa sürede, bir 1,5 yıl, 2 yıl içinde taşlar yerine oturur. Bir siyasi parti, devleti yöneten siyasi partinin halka hesap vermesi lazım. Çünkü harcadığı para sizin paranız onun parası değil, cebinden gitmiyor, para halkın parası.

Dediğim gibi ama vergi öder derken de aklınıza şu gelmesin: "Efendim sanayici ödüyor vergiyi, vatandaş ödemiyor sanki." Hayır efendim. Ekmek alırken vergi ödersiniz. Çocuğa süt alırken vergi ödersiniz. Altına bez alırken vergi ödersiniz. Her şeyden vergi ödersiniz. Şu anda vergi ödemediğiniz tek bir şey var: Teneffüs ettiğimiz hava. Şimdilik buna vergi yok. Ama onun dışında her şeyde vergi var. Her şeyde. Öyle vergi yok falan filan... Vatandaş vergi altında eziliyor. Maaşı yeterli verirseniz vergisini versin. Kimse vergi vermesin demiyor. Vergisini versin. Doğru dürüst versin. Teşvik edecekseniz doğru dürüst teşvik edin. Üretim, evet üretime ihtiyacımız var. Bütün bunların hepsini yapmak mümkündür.

Akılcı politikalarla Türkiye'nin çözülemeyecek hiçbir sorunu yoktur. Elin oğlu çözüyor da biz niye çözemeyelim? Elin oğlu yapıyor da biz niye yapmayalım? Çünkü siyasetçi bize ahlaklı bir zeminde siyaset yapmıyor. Halka yalan söylüyor. Halk da buna inanıyor. Halk uzun vadeli düşünmez. Dünyanın her tarafında böyledir, uzun vadeli düşünmez. Ama siz emekliler acı çekiyorsa, geçinemiyorsa artık bir nokta koymanız lazım. Bir nokta koymanız lazım. Çok açık ve net söylüyorum. Sorunu çözmek mümkün ama sorunu çözmek sizin elinizde. Benim değil. Siz yönlendireceksiniz. Siz oy vereceksiniz. Sorunu çözemeyen hakkında da hesap soracaksınız. Hesap sormak güzel bir şeydir, hesap soracaksınız.

Efendim hepinize teşekkür ederim. Bu toplantıyı gerçekleştirdik. Arkadaşlarım sizlerle beraber olmak, sizi dinlemek, emekli arkadaşlarımı, sivil toplum örgütü arkadaşları dinlemek benim için ayrıca bir onurdur. Hepinize selamlarımı, saygılarımı sunuyorum. Sağ olun, var olun diyorum.